သန်းရွှေ: မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါရင့်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့် နိုင်ငံရေးသမား

than shwe နှင့်ပတ်သတ်သော ပြည့်စုံသောလမ်းညွှန်သို့ ကြိုဆိုပါသည်

နိဒါန်း- သန်းရွှေ မည်သူနည်း။

ဤဆောင်းပါးသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံတွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဩဇာကြီးမားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ (အငြိမ်းစား) အကြောင်းကို အသေးစိတ် ဖော်ပြသွားမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နဝတ၊ နအဖ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် စစ်အစိုးရမှ အရပ်သားအစိုးရသို့ အသွင်ကူးပြောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများစွာကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

မြန်မာ့သမိုင်းတွင် သန်းရွှေ၏ အခန်းကဏ္ဍ

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေသည် မြန်မာ့သမိုင်း၏ အရေးကြီးသော ကာလတစ်ခုတွင် နိုင်ငံတော်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း နိုင်ငံတကာ၏ ဖိအားပေးမှုများ၊ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ၊ စီးပွားရေးအခက်အခဲများနှင့် နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လိုအပ်ချက်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ရပ်တည်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သလို၊ စစ်တပ်၏ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိအခြေအနေအပေါ် ဆက်စပ်သက်ရောက်မှုများစွာ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

• နိုင်ငံရေး အသွင်ကူးပြောင်းမှု: ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပကာ အရပ်သားအစိုးရသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးခြင်းတို့သည် ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အဓိကပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်သည်။
• စစ်တပ်၏ အခန်းကဏ္ဍ: နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်သော်လည်း စစ်တပ်၏ ဩဇာအာဏာကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။
• နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး: ၎င်း၏လက်ထက်တွင် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့သော အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။

ဤဆောင်းပါး၏ ရည်ရွယ်ချက်

ဤဆောင်းပါး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ သန်းရွှေ ၏ ဘဝ၊ စစ်မှုထမ်းဘဝ၊ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်မှု၊ အုပ်ချုပ်မှုမူဝါဒများ၊ အရေးကြီးသော ဖြစ်ရပ်များ၊ မိသားစုဘဝနှင့် အာဏာစွန့်လွှတ်ပြီးနောက်ပိုင်းဘဝအကြောင်းကို ဘက်မလိုက်ဘဲ ပြည့်စုံစွာ တင်ပြရန်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အမွေအနှစ်နှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများကိုလည်း လေ့လာသုံးသပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်သမိုင်းကို ပုံဖော်ခဲ့သော အဓိကပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်းကို ပိုမိုနားလည်နိုင်ရန် မျှော်မှန်းပါသည်။

သန်းရွှေ၏ အစောပိုင်းဘဝနှင့် စစ်မှုထမ်းဘဝ

သန်းရွှေသည် ၁၉၃၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ ကျီကုန်းရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ငယ်ဘဝသည် မြန်မာ့ရိုးရာကျေးလက်ဒေသ၏ ပုံစံအတိုင်း ရိုးရှင်းစွာ ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ ပညာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အခြေခံပညာအဆင့်ကိုသာ သင်ယူခဲ့ရပြီး အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် စစ်မှုထမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မကြာမီ ကာလဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်နေသည့် အချိန်ကာလလည်း ဖြစ်သည်။

စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ခြင်း

သန်းရွှေသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်သင်တန်းအမှတ်စဉ် (၉) သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စစ်မှုထမ်းဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် ကြိုးစားအားထုတ်မှုနှင့် စည်းကမ်းလိုက်နာမှုတို့ကြောင့် အဆင့်ဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အထူးသဖြင့်၊

• တပ်ရင်းမှူးဘဝ: ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်နှင့် ခေါင်းဆောင်မှု အရည်အသွေးများကို ထိုကာလများတွင် ထင်ရှားစွာ ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
• စစ်တိုင်းမှူးဘဝ: ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးဖြစ်လာပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ဤရာထူးသည် ၎င်းအား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှု အတွေ့အကြုံများစွာ ရရှိစေခဲ့သည်။
• စစ်ဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဖြစ်လာခြင်း: ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ စစ်ဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဖြစ်လာပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စစ်ဦးစီးချုပ် (ကြည်း) အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ဤရာထူးသည် ၎င်းအား မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အဓိက ခေါင်းဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍတွင် ထားရှိခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးစနစ်တွင် ပထမဆုံး ပါဝင်ပတ်သက်မှု

သန်းရွှေသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးများ တိုးမြှင့်ရရှိလာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင်လည်း တဖြည်းဖြည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဒီမိုကရေစီအရေး တောင်းဆိုမှုများ ပြင်းထန်လာပြီး ရှစ်လေးလုံး အရေးအခင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအရေးအခင်းကို တပ်မတော်က ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (SLORC) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သန်းရွှေသည် ထိုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံနှင့် ခိုင်မာသော စစ်ရေးနောက်ခံက ၎င်းအား အရေးပါသော နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍသို့ တွန်းပို့ခဲ့သည်။ ဤကာလသည် than shwe ၏ နိုင်ငံရေးခရီး၏ အစမှတ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်း၏ အစောပိုင်းဘဝနှင့် စစ်မှုထမ်းဘဝသည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အစဉ်အလာအတိုင်း အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းလာပြီး နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်လာပုံကို ရှင်းလင်းစွာ ပြသနေပါသည်။

အာဏာရယူခြင်းနှင့် ဦးဆောင်မှု အသွင်ကူးပြောင်းမှု

နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (SLORC) ၏ အခန်းကဏ္ဍ

၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဒီမိုကရေစီလိုလားသော အုံကြွမှုများ ပြင်းထန်လာပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ အုပ်ချုပ်မှု ပြိုလဲခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် စစ်တပ်က နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူကာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (State Law and Order Restoration Council – SLORC) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့သည် နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ရယူခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သန်းရွှေသည် ထိုစဉ်က ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို ရယူထားပြီး SLORC တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စစ်တပ်အတွင်း သြဇာကြီးမားသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းယူမှုအပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသစ်တွင် ပါဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။

ခေါင်းဆောင်မှုသို့ တက်လှမ်းခြင်း

SLORC ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့ရသည်။ ထိုအခါ သန်းရွှေသည် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းတွင် ထိပ်တန်းနေရာသို့ တက်လှမ်းလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် SLORC ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်၏ အမြင့်ဆုံးအာဏာကို စတင်ကိုင်စွဲခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအလဲသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် အရေးပါသော မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သန်းရွှေ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် စစ်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရာထူးနှင့် အသွင်ကူးပြောင်းမှု

သန်းရွှေသည် SLORC ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာပြီးနောက် မကြာမီပင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (State Peace and Development Council – SPDC) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ကာ SLORC ကို အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဤအမည်ပြောင်းလဲမှုသည် နိုင်ငံတကာ၏ ဖိအားများနှင့် ပြည်တွင်းအခြေအနေများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပိုမိုခေတ်မီသောပုံစံကို ဖော်ပြလိုခြင်းဖြစ်သော်လည်း အုပ်ချုပ်မှုပုံစံနှင့် မူဝါဒများမှာ များစွာပြောင်းလဲခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ than shwe ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ စစ်အစိုးရ၏ တင်းကျပ်သော ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အာဏာရယူခြင်းနှင့် ဦးဆောင်မှုအသွင်ကူးပြောင်းမှုသည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။

သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှု- အဓိကမူဝါဒများနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ

နိုင်ငံရေးမူဝါဒများနှင့် အာဏာချုပ်ကိုင်မှု

သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နိုင်ငံရေးမူဝါဒများသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအားကောင်းသော စစ်အစိုးရစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် အဓိကရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

• ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ: ၎င်းသည် စစ်တပ်၏ နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍကို အခိုင်အမာတည်မြဲစေခဲ့ပြီး လွှတ်တော်တွင်း ၂၅% သော ကိုယ်စားလှယ်နေရာများကို စစ်တပ်အတွက် သီးသန့်ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။ ဤဥပဒေကို ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏တရားဝင်မှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုအပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုများစွာရှိခဲ့သည်။
• စစ်တပ်၏ အခန်းကဏ္ဍ မြှင့်တင်ခြင်း: သန်းရွှေသည် တပ်မတော်ကို နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကဏ္ဍများတွင် အဓိကအင်အားစုအဖြစ် အခိုင်အမာရပ်တည်စေခဲ့သည်။ အဓိက အစိုးရဌာနများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် စစ်ဘက်အရာရှိဟောင်းများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
• အာဏာချုပ်ကိုင်မှု တင်းကျပ်ခြင်း: နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် မီဒီယာများကို တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် ကန့်ကွက်မှုများကို အင်အားသုံး နှိမ်နင်းခဲ့ပြီး အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

စီးပွားရေးမူဝါဒများနှင့် ၎င်းတို့၏ သက်ရောက်မှုများ

သန်းရွှေအစိုးရသည် စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအချို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း စနစ်တကျမရှိဘဲ ခရိုနီစနစ်ကို အားပေးခဲ့သည်။

• ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်း: နိုင်ငံပိုင်လုပ်ငန်းအချို့ကို ပုဂ္ဂလိကပိုင်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ အစိုးရနှင့်နီးစပ်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ (ခရိုနီများ) လက်ထဲသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဥပမာ- ဆက်သွယ်ရေး၊ သတ္တုတူးဖော်ရေးနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍများ။
• သဘာဝသယံဇာတ ထုတ်ယူမှု: သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ကျောက်စိမ်း၊ သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများ အပါအဝင် သယံဇာတများကို အကြီးအကျယ် ထုတ်ယူရောင်းချခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းမှရရှိသော ဝင်ငွေများသည် ပြည်သူ့ဘဝ တိုးတက်ရေးအတွက် ထိရောက်စွာ အသုံးမပြုနိုင်ခဲ့ဘဲ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုလည်း အားနည်းခဲ့သည်။
• စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ: နိုင်ငံတကာ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နှောင့်နှေးခဲ့ပြီး ပြည်သူ့ဘဝ ခက်ခဲခဲ့ရသည်။ သို့သော် အစိုးရသည် တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံအချို့နှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

ပြည်ပဆက်ဆံရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များ

သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

• အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး တင်းမာမှု: လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ၊ ဒီမိုကရေစီကင်းမဲ့မှုများနှင့် အတိုက်အခံများကို နှိမ်နင်းမှုများကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့က စစ်အစိုးရအပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ခဲ့သည်။
• အာရှနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး: တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အာဆီယံနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို အားကောင်းစေခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာ၏ အဓိက မဟာမိတ်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
• လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ: နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ခြင်း၊ တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားခြင်း၊ အဓမ္မလုပ်အားခိုင်းစေမှုများနှင့် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ကို ကန့်သတ်ခြင်းတို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများကို ခံခဲ့ရသည်။

ပိုမိုသိရှိလိုပါက than shwe အကြောင်း ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။

အရေးကြီးသော ဖြစ်ရပ်များနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ

အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများနှင့် ပြည်တွင်းစိန်ခေါ်မှုများ

သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးပါသော အပြောင်းအလဲများနှင့် ပြည်တွင်းစိန်ခေါ်မှုများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်အချို့မှာ-

• နေပြည်တော်သို့ မြို့တော်ပြောင်းရွှေ့ခြင်း (၂၀၀၅ ခုနှစ်): ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် သန်းရွှေ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ကို ရန်ကုန်မှ ဗဟိုအစိုးရရုံးစိုက်ရာ နေရာသစ်ဖြစ်သော နေပြည်တော်သို့ ရုတ်တရက် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းတွင် အံ့အားသင့်မှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ စစ်ရေးမဟာဗျူဟာနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များကြောင့်ဟု အစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤပြောင်းရွှေ့မှုသည် နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုချက်ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့ပြီး နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။
• ၂၀၀၇ ခုနှစ် ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး: ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများ ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲများသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရဟန်းသံဃာများ ဦးဆောင်သော အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ “ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး” ဟု လူသိများသည့် ဤလှုပ်ရှားမှုသည် အစိုးရ၏ ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတကာ၏ ပြင်းထန်သော ရှုတ်ချမှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် သန်းရွှေအစိုးရ၏ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုပုံစံကို ပိုမိုထင်ရှားစေခဲ့သည်။

သဘာဝဘေးအန္တရာယ်နှင့် နိုင်ငံရေးဖိအားများ

• ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းတုံ့ပြန်မှု: ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလတွင် ဆိုင်ကလုန်းနာဂစ်မုန်တိုင်းသည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးကို အကြီးအကျယ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း တစ်သိန်းကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ ကြီးမားသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သန်းရွှေအစိုးရ၏ အစောပိုင်း တုံ့ပြန်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အကူအညီများကို လက်ခံရန် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝေဖန်မှုများစွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း၊ မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများအတွက် အကူအညီပေးရေး လုပ်ငန်းစဉ်များသည် စိန်ခေါ်မှုများစွာနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အတိုက်အခံလှုပ်ရှားမှု: သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဦးဆောင်သော အတိုက်အခံလှုပ်ရှားမှုသည် အစိုးရအတွက် ကြီးမားသော နိုင်ငံရေးစိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချထားခြင်းနှင့် NLD အပေါ် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများသည် နိုင်ငံတကာ၏ ဖိအားပေးမှုနှင့် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤအတိုက်အခံလှုပ်ရှားမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲဖြစ်စဉ်တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။

ဤအရေးကြီးသော ဖြစ်ရပ်များသည် than shwe ၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံ၊ စိန်ခေါ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ပုံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်လမ်းကြောင်းအပေါ် မည်သို့ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်ကို ထင်ဟပ်ပြသနေပါသည်။

သန်းရွှေ၏ မိသားစုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ

မိသားစုဘဝနှင့် သားသမီးများ

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေသည် ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီးငါးဦး (သမီးလေးဦး၊ သားတစ်ဦး) ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒေါ်အေးအေးသစ်၊ ဒေါ်ခင်သန္တာရွှေ၊ ဒေါ်သန္တာရွှေ၊ ဒေါ်ကြူကြူလှနှင့် ဦးကျော်သူရတို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏သားသမီးများနှင့် ချွေးမ၊ သားမက်များသည် ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တွင် သိသာထင်ရှားသော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သမီးများ၏ မင်္ဂလာပွဲများနှင့် လူမှုဘဝပုံစံများသည် ပြည်သူလူထုအကြား ဝေဖန်မှုများနှင့် အံ့အားသင့်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

မိသားစုဝင်များ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှု

သန်းရွှေ၏ မိသားစုဝင်များသည် ၎င်း၏အာဏာတည်မြဲရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန္တာရွှေ၏ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မင်္ဂလာပွဲသည် မီဒီယာများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို အပြင်းအထန် ရရှိခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် အသုံးပြုခဲ့သော စိန်စီခြယ်ထားသည့် သရဖူများနှင့် တန်ဖိုးကြီး လက်ဝတ်ရတနာများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆင်းရဲမွဲတေမှု အခြေအနေနှင့် ခြားနားနေသည့်အတွက် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာ၊ ၎င်း၏ မြေးများဖြစ်သော နေရွှေသွေးအောင် (ခေါ်) ဖိုးလပြည့် ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည်လည်း လူငယ်များအကြားတွင် ၎င်းတို့၏ ဇိမ်ခံပစ္စည်းများနှင့် လူမှုဘဝပုံစံများကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေများသည် စစ်အစိုးရ၏ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ကင်းမဲ့ခြင်းနှင့် အဂတိလိုက်စားမှု စွပ်စွဲချက်များကို ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည်။

ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ကောလာဟလများ

သန်းရွှေနှင့် ၎င်း၏မိသားစု၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုးသော ကောလာဟလများနှင့် စွပ်စွဲချက်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အများစုမှာ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတော်ပိုင် အရင်းအမြစ်များကို အသုံးပြု၍ ကြီးမားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို တည်ဆောက်ထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များ၊ နိုင်ငံခြားဘဏ်စာရင်းများ၊ ကုမ္ပဏီများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ် အချက်အလက်များ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ပြည်သူလူထုအကြားတွင် ၎င်းတို့၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုသည် သာမန်ထက် ကျော်လွန်သည်ဟု ယုံကြည်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့သော ကောလာဟလများသည် သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှုအပေါ် ပြည်သူလူထု၏ အမြင်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့ပြီး အာဏာပိုင်များ၏ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ကင်းမဲ့ခြင်းကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် than shwe ၏ မိသားစုဘဝသည် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးရှုထောင့်များစွာမှ လေ့လာစရာ ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။

အာဏာစွန့်လွှတ်ခြင်းနှင့် အနားယူပြီးနောက်ဘဝ

အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍ

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံမှ တရားဝင်ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ ၎င်းရွေးကောက်ပွဲသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ခဲ့သော စစ်အုပ်ချုပ်ရေးမှ အရပ်သားအစိုးရတစ်ရပ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း၏ အစတင်ရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ ဦးသိန်းစိန်ထံသို့ အာဏာကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဤအာဏာလွှဲပြောင်းမှုသည် ကမ္ဘာ့အသိုင်းအဝိုင်းမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် အရေးပါသော ခြေလှမ်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။

အာဏာစွန့်လွှတ်ခဲ့သော်လည်း သန်းရွှေသည် နိုင်ငံရေးလောကမှ လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

• သြဇာလွှမ်းမိုးမှု: အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း ၎င်း၏သြဇာအာဏာသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရအဖွဲ့သစ်မှ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်အများစုမှာ ၎င်း၏လက်အောက်ခံဟောင်းများဖြစ်ကြပြီး ၎င်း၏မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ဆက်လက်လိုက်နာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။
• နောက်ကွယ်မှ ကဏ္ဍ: အစောပိုင်းကာလများတွင် ၎င်းသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အရေးကြီးဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံဉာဏ်ပေးခြင်း၊ လမ်းညွှန်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သော နောက်ကွယ်မှ အင်အားကြီး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ရှုမြင်ခံခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများတွင် ၎င်း၏တိတ်ဆိတ်သော သဘောထားများသည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။

အနားယူပြီးနောက်ဘဝနှင့် ကျန်းမာရေး

အာဏာရရှိစဉ်ကာလကဲ့သို့ လူအများရှေ့တွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားစွာ မတွေ့ရတော့သော်လည်း သန်းရွှေ၏ အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းဘဝသည် ပြည်သူအများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ဆက်လက်ခံယူနေရဆဲဖြစ်သည်။

• လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်ခြင်း: ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းကို လူအများရှေ့ နိုင်ငံရေးပွဲများတွင် တွေ့မြင်ရခြင်း နည်းပါးသွားခဲ့သည်။ အများအားဖြင့် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်ပြီး ဘာသာရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
• ကျန်းမာရေးအခြေအနေ: ၎င်း၏ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းများ အမျိုးမျိုးထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း တိကျခိုင်မာသည့် သတင်းအချက်အလက်များကမူ အမြဲတစေ ရှားပါးခဲ့သည်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်း၏ကျန်းမာရေးသည် ပုံမှန်စောင့်ရှောက်မှုများ လိုအပ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏ လက်ရှိအသက်အရွယ်နှင့် ပတ်သက်၍ တိကျသော အချက်အလက်များကို အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိပေ။
• သတင်းများ: အခါအားလျော်စွာ ၎င်း၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်တတ်သော်လည်း အများစုမှာ အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။ ၎င်း၏ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝကို လျှို့ဝှက်ထားရှိခြင်းသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် အရေးပါသော ဤပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအပေါ် ပြည်သူလူထု၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ပိုမိုကြီးထွားစေခဲ့သည်။ than shwe ၏ အနားယူပြီးနောက်ဘဝသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများနှင့်အတူ ဒွန်တွဲနေဆဲဖြစ်သည်။

အမွေအနှစ်နှင့် သက်ရောက်မှု

အမွေအနှစ်နှင့် ရေရှည်သက်ရောက်မှု

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကာလသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးရှုထောင့်များစွာအပေါ် ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ချန်ထားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အမွေအနှစ်သည် ရှုပ်ထွေးပြီး ဝေဖန်မှုများ၊ အငြင်းပွားဖွယ်ရာများနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ပေါင်းစပ်နေသည်။

• နိုင်ငံရေးအမွေအနှစ်:
  • ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ: သန်းရွှေ၏ လက်ထက်တွင် ရေးဆွဲအတည်ပြုခဲ့သော ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် တပ်မတော်၏ နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍကို တရားဝင် ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လွှတ်တော်တွင်း ၂၅% နေရာ၊ ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနများကို ထိန်းချုပ်ခွင့်နှင့် အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် အာဏာသိမ်းပိုင်ခွင့်များဖြင့် တပ်မတော်ကို နိုင်ငံရေးတွင် အဓိကကျသော အင်အားစုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိစေခဲ့သည်။
  • စစ်တပ်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု: ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် စစ်တပ်၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုနှင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတွင်ပင် စစ်တပ်၏ နိုင်ငံရေးအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုသည် အဓိက စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။
• စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးသက်ရောက်မှုများ:
  • ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း: သန်းရွှေလက်ထက်တွင် နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် ခွင့်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်သို့ ဦးတည်သည့် အပြောင်းအလဲများ စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် စစ်တပ်နှင့်နီးစပ်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအတွက်သာ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းစေပြီး အဂတိလိုက်စားမှုများကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်ဟူသော ဝေဖန်မှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။
  • အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု: နေပြည်တော်တည်ဆောက်ခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် စွမ်းအင်စီမံကိန်းအချို့ကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မျှတမှုမရှိဘဲ ဒေသအချို့တွင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် အခြေခံလူမှုဝန်ဆောင်မှုများ ချို့တဲ့နေဆဲဖြစ်သည်။

ဝေဖန်မှုများနှင့် သမိုင်းတွင် နေရာ

သန်းရွှေ၏ အမွေအနှစ်သည် ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။

• လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ: ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလသည် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းနှင့် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် စစ်ရေးပဋိပက္ခများကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းမှုသည် အထင်ရှားဆုံးသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
• ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်ဆံရေး: ၎င်း၏ မူဝါဒများသည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်ဆံရေးကို တင်းမာစေခဲ့သည်။ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အာဆီယံနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို အားကောင်းစေခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ ဖိအားများကို ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိခဲ့သည်။
• ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် လမ်းခင်းပေးသူ: အချို့သော လေ့လာသူများကမူ သန်းရွှေသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အာဏာကို အရပ်သားအစိုးရလက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအား ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးအတွက် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖန်တီးပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤအမြင်သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်ကို ငြင်းမရပေ။

သမိုင်းတွင် than shwe အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်သမိုင်းကို ပုံဖော်ခဲ့သော၊ အာဏာရှင်ဆန်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ကြမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ လုပ်ရပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး အနာဂတ်အပေါ် ရေရှည်သက်ရောက်မှုများစွာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အမွေအနှစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလနှင့် တပ်မတော်၏ နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍကို နားလည်ရန် မဖြစ်မနေ လေ့လာရမည့် ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် သန်းရွှေ၏ မြန်မာ့သမိုင်းခရီးသည် ရှုပ်ထွေးပြီး ဘက်ပေါင်းစုံမှ ရှုမြင်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်သည့် ပုံရိပ်တစ်ခုကို ထင်ဟပ်စေပါသည်။ ၎င်း၏ အစောပိုင်းဘဝမှသည် စစ်မှုထမ်းဘဝ၊ အာဏာရယူခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့်ကာလနှင့် အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းဘဝအထိ ၎င်း၏ခြေလှမ်းတိုင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးအပေါ် ကြီးမားသည့် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။

သန်းရွှေ၏ ရှုပ်ထွေးသော ပုံရိပ်

သန်းရွှေကို မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံပေါ်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်တစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်နိုင်သော်လည်း ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အပြုသဘောနှင့် အနုတ်လက္ခဏာ နှစ်မျိုးစလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

• ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား သို့မဟုတ် အာဏာရှင်?
  • တစ်ဖက်တွင်၊ ၎င်းသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပကာ ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးလမ်းကြောင်းကို စတင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ၎င်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး အရပ်သားအစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာရန် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။
  • သို့သော် အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုကာလသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ၊ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့် ကန့်သတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ စစ်အစိုးရ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော နှိမ်နင်းမှုများသည်လည်း သမိုင်းတွင် ထင်ရှားစွာ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။
• အမျိုးသားရေးဝါဒီ သို့မဟုတ် ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲသူ?
  • သန်းရွှေသည် တပ်မတော်၏ အခန်းကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းရန် အလေးအနက်ထားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မူဝါဒများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို ဦးစားပေးခဲ့သည်။
  • သို့သော် ၎င်း၏ ခေါင်းမာသော ရပ်တည်ချက်များနှင့် ပြောင်းလဲမှုကို လက်ခံရန် နှေးကွေးမှုတို့သည် နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်ဆံရေးတွင် အခက်အခဲများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် အထီးကျန်ဖြစ်စေခဲ့သည်။

အမွေအနှစ်နှင့် သက်ရောက်မှု

သန်းရွှေ၏ အမွေအနှစ်သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ရှုပ်ထွေးစွာ ကျန်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာဖိအားများ၊ ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခများနှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးအသွင်ကူးပြောင်းရေးကို စတင်ခဲ့ခြင်းသည် ၎င်း၏ အရေးပါသော လုပ်ဆောင်ချက်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သုံးသပ်နိုင်သည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် than shwe သည် မြန်မာ့သမိုင်းစာမျက်နှာများတွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ၊ သို့သော် လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်နေမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဘဝနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှုပ်ထွေးသော နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်များကို ပိုမိုနားလည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

than shwe နှင့်ပတ်သတ်သော ကျွန်ုပ်တို့၏လမ်းညွှန်ကို ဖတ်ရှုသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်

Frequently Asked Questions

သန်းရွှေသည် မည်သည့်ကာလများအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သနည်း။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုကာလများအတွင်း နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နဝတ၊ နအဖ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

သန်းရွှေ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ မည်သည့်အဓိကနိုင်ငံရေးပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သနည်း။

သန်းရွှေ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် စစ်အစိုးရမှ အရပ်သားအစိုးရသို့ အသွင်ကူးပြောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပကာ အရပ်သားအစိုးရသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုများကြားမှပင် စစ်တပ်၏ ဩဇာအာဏာကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။

သန်းရွှေသည် မည်သည့်အချိန်တွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဘဝကို စတင်ခဲ့သနည်း။

သန်းရွှေသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်သင်တန်းအမှတ်စဉ် (၉) သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မကြာမီ ကာလဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်နေသည့် အချိန်ကာလလည်း ဖြစ်သည်။

သန်းရွှေသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးစနစ်တွင် မည်သို့စတင်ပါဝင်လာခဲ့သနည်း။

သန်းရွှေသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးများ တိုးမြှင့်ရရှိလာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံး အရေးအခင်း ဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (SLORC) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ သန်းရွှေသည် ထိုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံနှင့် ခိုင်မာသော စစ်ရေးနောက်ခံက ၎င်းအား အရေးပါသော နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍသို့ တွန်းပို့ခဲ့သည်။